پرواز به اوج

پژوهش در ایران ...

فکر می کنم یکی از مهمترین پارامترهایی که نشون دهنده ی جهان سومی بودن کشور ماست تصورمون و نوع سرمایه گذاریمون در پژوهشه . در ایران چه در دولت های قبلی و چه این دولت ، خیلی خیلی کم به پژوهش های بنیادین در علوم ، لااقل رشته ی خودم که فیزیکه بها داده می شه . این رو می شه در خیلی جاها دید . مثلاً کافیه برای درک این موضوع وسعت ، امکانات ، بودجه و ... دپارتمانهای فیزیک دانشگاه ها رو بررسی کنین . لااقل در شریف ، بهشتی ، تهران و علم و صنعت که من دیده ام دانشکده های فیزیک نسبت به دانشکده های مهندسی ( مثلاً مکانیک ، عمران ، برق و حتی راه آهن ) در وضع پایینتری هستن . در ایران دولت عموماً پژوهش مناسب رو چیزی می دونه که باعث صرفه جویی ارزی بشه و یا سرعت بیشتری و کیفیت بهتری رو در فرآیندهای صنعتی ایجاد کنه.

فرهنگ دهخدا و معنی "پژوهش" : پی جوئی . جویائی . بازجستن . جستجو. بازجوئی . بازجست . فحص . تفحص . بحث . تجسس . رسیدگی . بررسیدن . تحقیق . استفسار. تتبع. تنقیب . تَفقه . تَعرّف . تَفقد .

میون اینها نه اختراع و خلق ( و لغات هم معنی ) می بینیم ، نه چیزی که اشاره به کمک به چرخه ی اقتصادی و صنعت داشته باشه .

در اینکه کشور ما برای پیشرفت حالا حالا نیاز به ساخت ساز در حوزه های فنی داره ( مثل عمران و مکانیک و برق و ... ) بحثی نیست . ولی این وسط چیزی که خیلی مهمه اینه که برای رسیدن به سطح اول علمی دنیا بیشتر از اینکه صنعت تأثیرگذار باشه ، این علوم پایه و پیشرفتهای بنیادین هستند که تأثیرگذار اند و یک کشور رو در دنیا مطرح و در رده ی اول و پیشگام نگه می دارن ، که البته ما در این زمینه خیلی کم سرمایه گذاری کردیم . این در حالیه که نه حتی دولتها که شرکتهای صنعتی بزرگ هم مثل فیلیپس یا سونی با سرمایه گذاری های کلان توی این بخش سعی می کنن در این زمینه عقب نمونن . البته این وسط یک استثناء وجود داره و اون علوم پژشکی و پژوهش در اون زمینه ها است که شنیده ام وضع ایران خوبه در دنیا .

البته یک موضوع دیگه هم به طور خاص در مورد آموزشِ پژوهش بخصوص در رده ی دانش آموزی مطرحه . اون هم عدم توقع از یک دانش آموز برای داشتن طرحی مفید در صنعته . مدرسه ی ما خب اسم رو رسم زیادی در کار پژوهشی داشته و داره ، اما من هیچ وقت چه در دوران دانش آموزیم ، چه در دوران تدریسم ندیدم و نشنیدم که حتی در زمینه های گروه هایی که کار صنعتی هم می کردن مدرسه دستاوردیش رو تونسته باشه به عرصه ی تولید انبوه وارد کنه ( حتی با کمک و اصلاح و تغییر طرح) . واقعیت اینه که مهمترین دستاورد پژوهش در دوران مدرسه برای دانش آموزان ، آماده کردن و آموزش دادن اونها برای کارهای پژوهشی ( چه از نوع بنیادین و چه صنعتی ) برای دوران تحصیلات عالی است و اتفاقاً بهترین بخش برای این آموزش بخش پژوهش های علوم پایه است به جای فعالیتهای صنعتی . چون هم مدارس معمولاً امکانات فعالیتهای صنعتی خیلی جدی رو ندارن و هم معمولاً مجبوراً کارهای تکراری انجام بدن و حداکثر تغییرات خیلی جزئی رو متحمل می شن که خیلی خلاقیت نداره و بعدم اینکه بیشتر وقت دانش آموز بجای یادگرفتن و تمرین روش استاندارد پژوهش به کارهای فنی می گذره که هرچند براش تجربه می آره اما خیلی از مغرش برای کلنجار با مسئله استفاده نمی کنه .

بهر حال ، به نظرم تا موقعی که تعریف کشور و دولت از پژوهش و بخشی که باید برایش بودجه گذاشت ، کارهای صنعتی و اختراع و هر چیزی دیگری است که بتواند به چرخه ی صنعت کشور به طور مستقیم کمک برساند ، هنوز جهان سومی هستیم .

پینوشت :

امروز برای دیدن شاگردهامون رفتیم شریف نمایشگاه دستواردهای پژوهشی دانش آموزان. قبل از اینکه برم خوشحال بودم از اینکه فهمیدم بالاخره سیستم آموزشی کشور تصمیم گرفته پژوهش رو به معنی واقعی خودش و نه با معنی اختراع و ساخت دستگاه از روی نمونه های خارچی برای صرفه جویی ارزی و ... هم بپذیره . اما وقتی رفتم نا امید شدم . یکی از شاگردهام که خب اتفاقاً کارش هم کار خوبی بود (شبیه سازی یک پدیده ی فیزیکی ) گفت : "معاون وزیر بعد از سؤال جواب و اینکه کلی کارم رو توضیح دادم براش زد روی شونه ام و گفت پسر جون برو دنبال کاری که به درد صنعت و پیشرفت کشورت بخوره ". حالا این حرفها رو بذار کنار اینکه شعار نمایشگاهشون هم یه چیزی بوده تو همین مایه های کمک به صنعت و ... و اینکه بیشترین تشویق و تمجید رو هم از رباتیکی ها کرده بودند کارهای مشابه .

   + ایمن ; ٢:٠٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٩/٢٥
comment نظرات ()